Hipoteka przymusowa – co musisz o niej wiedzieć?

Hipoteka jest jedną z możliwości zabezpieczenia konkretnej wierzytelności. Hipotekę dokonuje się poprzez zabezpieczenie nieruchomości, która stanowi własność dłużnika przez przykładowo instytucję finansową, jaką jest bank. Wierzyciel ma wówczas możliwość dochodzenia zaspokojenia swoich roszczeń finansowych z tejże nieruchomości objętej hipoteką.
Czym jest hipoteka? To ograniczone prawo rzeczowe ustanawiane na nieruchomości , przykładowo mieszkania albo apartamentu a także na wybranych prawach (na przykład własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu). Hipoteka ma na celu zabezpieczenia wierzytelności, by w razie takiej ewentualności wierzyciel mógł dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń z nieruchomości objętej hipoteką.

Można wyróżnić trzy rodzaje hipoteki, w zależności od wskazanych sposobów na ich powstanie. Pierwszą jest hipoteka umowna, która stanowi najczęściej zabezpieczenie kredytu na przykład mieszkaniowego. Następna jest hipoteka ustawowa, która powstaje z mocy prawa i nie wymaga wpisu do księgi wieczystej. Ostatnim rodzajem jest interesująca nas hipoteka przymusowa. Ten rodzaj hipoteki cechuje fakt, że nie powstaje ona na mocy umowy (na przykład pomiędzy kredytobiorcą a bankiem), ale na podstawie złożonego przez wierzyciela wniosku, który posiada dołączony tytuł uprawniający do prowadzenia egzekucji. Co to oznacza? Że aby powstała hipoteka przymusowa, zgoda właściciela danej nieruchomości (na przykład mieszkania albo domu), nie jest wymagana. Ponadto hipoteka przymusowa może zostać ustanowiona na wskazanej nieruchomości wbrew woli jej właściciela.

Co jest wymagane, aby ustanowić hipotekę przymusową? Przede wszystkim wierzyciel musi posiadać wspomniany powyżej tytuł egzekucyjny (na mocy art. 109 i nast. ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece). To właśnie on stanowi podstawę, aby dokonać wpis w księdze wieczystej bez zgody właściciela obciążonej nieruchomości. Jak wskazuje przepis z art. 777 Kodeksu Postępowania Cywilnego, może to być na przykład prawomocne, albo podlegające natychmiastowej wykonalności orzeczenie sądu. Tytuł egzekucyjny może także powstać na podstawie ugody zawartej przed obliczem sądu. Taki tytuł mogą stanowić także ugody, które z mocy ustawy muszą zostać wykonane na drodze egzekucji sądowej. Tytuł wykonawczy może również powstać na mocy prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego lub ugody z mediatorem.
Kolejnym sposobem na uzyskanie tytułu wykonawczego do ustanowienia hipoteki przymusowej jest akt notarialny, w którym osoba będąca dłużnikiem dobrowolnie poddała się egzekucji. Akt taki musi obejmować obowiązek zapłaty należności w postaci pieniężnej.

Hipoteka przymusowa może również zostać uzyskana innym sposobem. Można ją uzyskać na podstawie postanowienia sądu albo prokuratora. Może ona także powstać na podstawie decyzji administracyjnej, nawet jeżeli decyzja nie jest ostateczna, o ile oczywiście stanowią tak przepisy szczególne. Hipoteka przymusowa może zostać także ustanowiona na mocy zarządzenia zabezpieczenia szczegółowo określonego przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ten rodzaj hipoteki można również uzyskać na podstawie dokumentu zabezpieczenia, o którym mowa jest w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r., dotyczącej wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. poz. 1289). Stosowny dokument wystawiany jest przez państwo członkowskie. Należy dołączyć go do wniosku o podjęcie środków mających na celu zabezpieczenie należności pieniężnych.

Jak widzimy, istnieje wiele sposobów na to, aby uzyskać hipotekę przymusową. To, w jaki sposób tego rodzaju hipoteka zostanie ustanowiona, zależy jednak od indywidualnej sytuacji, przy czym pamiętajmy, że jej uznanie nie wymaga zgody właściciela nieruchomości.

Magdalena Paluch
Dział Analiz WGN

Print Friendly, PDF & Email