Zadłużone kredyty – bank będzie musiał wyjść naprzeciw dłużnikowi

Problem zadłużenia Polaków jest w Polsce alarmujący. Wielu kredytobiorców przeliczyło się ze swoimi możliwościami finansowymi i ma obecnie problem z terminową spłatą zobowiązań. To właśnie z uwagi na tego rodzaju sytuacje powstał projekt ustawy o kredycie hipotecznym.

Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła się w pierwszym kwartale bieżącego roku do banków i SKOK-ów z przypomnieniem, że wypowiedzenie umowy kredytowej nierzetelnemu dłużnikowi powinno być stosowane wyłącznie w skrajnych, ostatecznych sytuacjach. Obecnie, jeśli dłużnik nie spłaca swoich zobowiązań choćby przez okres przykładowo 2-3 miesięcy, instytucje finansowe często decydują się na tak rygorystyczne rozwiązanie. Proces późniejszej windykacji wciąga kredytobiorcę w jeszcze większe długi, sprawiając, że oddanie długu bez utraty życiowego majątku może stać się wręcz niemożliwe. Wszystko zależy oczywiście od wysokości zadłużenia, jednak wielu Polaków ma problem ze spłatą jednego z najbardziej obciążających budżet, i zaciąganych na wysokie sumy kredytu – kredytu hipotecznego.

Ministerstwo Finansów opracowało projekt nowej ustawy o kredycie hipotecznym, która miałaby wyciągnąć z opresji bankowych dłużników. Projekt realizuje przepisy prawa Unii Europejskiej – numer i tytuł aktu prawnego Unii Europejskiej: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniająca dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Dz. U. L 60 z 28.02.2014, s. 34).

Powyższy projekt zakłada, że kredytodawcy, a więc banki lub SKOK-i, musieliby wychodzić dłużnikom naprzeciw i dawać im swego rodzaju drugą szansę na spłatę zobowiązań. W najlepszym wypadku dłużnicy musieliby uzgodnić z bankami lub SKOK-ami nowy harmonogram spłaty swoich zobowiązań i przestrzegać go skrupulatnie. Ewentualnie mogliby też uzgodnić z bankiem chwilowe zawieszenie spłaty zobowiązań, aby móc podnieść się finansowo z kolan. W najgorszym, kiedy to instytucje finansowe nie widziałyby już możliwości na powyższe rozwiązanie, dłużnicy dostawaliby określony czas na to, aby sprzedaż swoje nieruchomości i pieniędzy za nie pozyskanych spłacić długi. Jeśli zadłużenie opiewałoby na wyższą kwotę, niż wartość nieruchomości, to tę pozostałą nadwyżkę instytucje finansowe musiałyby rozłożyć na raty.

Kiedy ustawa wejdzie w życie, zwyczajne wypowiedzenie umowy kredytowej nierzetelnemu kredytobiorcy nie będzie już takie proste. Na instytucje finansowe zostanie nałożony dodatkowy obowiązek podjęcia ostatecznych negocjacji, i zaproponowania alternatywnych rozwiązań.

m (250)

Jak miałoby to wyglądać w praktyce? Bank lub SKOK będzie musiał poinformować swojego kredytobiorcę, który opóźnia się ze spłatą zobowiązań, jakie ma alternatywne propozycje na to, by mógł spłacić on swój dług. W dalszym ciągu to bank będzie oczywiście jednostką decyzyjną. Można by bowiem pomyśleć, że banki muszą zaproponować coś dłużnikowi, a ten wybierze najkorzystniejsze dla siebie rozwiązanie. Oczywiście, tak nie będzie. Komisja Nadzoru Finansowego w swoim liście do instytucji finansowych zwracała po prostu uwagę, aby te indywidualnie podchodziły do swoich klientów i proponowały im adekwatne do ich możliwości wyjścia z wiru zadłużenia. Logicznym jest bowiem, że jeśli bank zaproponuje kredytobiorcy nie posiadającemu żadnych nieruchomości spłatę swojego zadłużenia właśnie poprzez sprzedaż nieruchomości i pozyskanie w ten sposób środków finansowych, to będzie to zwyczajnie propozycja nierealna do przyjęcia.

Oczywiście należy wziąć pod uwagę sytuacje, kiedy to dłużnicy zignorują propozycje banków lub SKOK-ów. Wówczas będą one mogły oczywiście wypowiedzieć umowę.

Ważną kwestią jest również windykacja należności. Projekt ustawy zakłada, że banki i SKOK-i nie będą mogły pobierać dodatkowych opłat za wszczęcie czynności windykacyjnych.

W chwili obecnej projekt ustawy przechodzi konsultacje publiczne, po czym zostanie poddany opiniowaniu.

Magdalena Paluch
Dział Analiz WGN

Print Friendly, PDF & Email